Whatsapp Whatsapp
Telefon Hemen Ara

Kas Yaralanmaları

Akut kas yaralanmaları en sık görülen spor yaralanması olup tüm spor yaralanmalarının yüzde yirmisini oluşturur. Bu nedenle sporcuların en sık başına gelen yaralanma şekli olan akut kas yaralanmalarının bu konuyla uğraşan hekimler tarafından iyi tanınması ve tedavisinin iyi bir şekilde yapılması gerekmektedir. Bu yaralanmaların tedavisinde başarısız olunması halinde sporcuların spora dönüşü gecikmekte bazen yaralanmanın sekel ile iyileşmesi nedeniyle spora dönüş mümkün olmamaktadır. Spor yaralanmalarının tedavisi sadece  ortopedist,spor travmatolojisi uzmanı veya spor hekiminin konusu olmayıp tedavi ekibinde fizyoterapist ve antrenörün de önemli yeri vardır.

Kas yaralanmalarının sınıflamasına bakacak olursak alt grupları ile beraber bugün tercih edilen şekli şudur;

  1. Direkt yaralanmalar: Kas üzerine doğrudan gelen travma sonucu ortaya çıkan kas ezilmesi yani kontüzyon yaralanmalardır. Oldukça sık görülen bu ne yaralanma şekli sporcunun doğrudan karşıdaki sporcuyla çarpışması sonucu aldığı direkt travma nedeniyle kas dokusunda ortaya çıkan ezilme ve buna bağlı ödem ve kanamayla karşımıza çıkar. Kas dokusundaki hasarın boyutu travmanın şiddetine ve travma anında kasın ne kadar kasılmış olduğuna göre değişmektedir. Bu yarlama şeklinde aslında kas lifinin bütünlüğü doğrudan bozulmuyor ancak kas lifleri arasına bazende kas kılıfı altına olan kanama nedeniyle ağrı ve şişme ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle indirekt yaralanmalarla kıyaslayacak olursak sporcunun sportif aktiviteye bir süre daha devam etmesine izin veren bir yaralanma türü olarak karşımıza çıkar. Tabi bu yaralanma şeklinde de olayım şiddetin hafif orta veya ileri düzeyde olabilir. Direkt travma sonucu ortaya çıkan kas kontüzyonlarında daha çok uzun dönemde sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Kas içinde uzun süre kalan hematom yani kan birikimi kasda zayıflamaya ve miyozitis ossifikans adını verdiğimiz kas içi kemikleşmelere neden olabilmektedir. Haliyle bunlar sporcunun aktivitesini kalıcı olarak kısıtlamaktadır.
  2. İndirekt yaralanmalar: Doğrudan kas ezilmesi olmaksızın ortaya çıkan yaralanmalar. Bunlar yapısal olmayan ve yapısal olan yaralanmalar olmak üzere ikiye ayrılırlar.
  3. a) yapısal olmayan yaralanmalara aynı zamanda fonksiyonel kas yaralanmaları adı da verilmektedir. Bunun nedeni yaralanma olan kasda ultrason veya MR gibi yöntemlerle gösterilebilir bir yırtık olmaksızın işlev kaybı olmasıdır. Bu yaralanmalarda travma bölgesinde ağrılı bir kas spazmı mevcuttur ancak gerçek anlamda bir yırtık yoktur. Aşırı antrenman nedeniyle ortaya çıkan kas yorgunluğu ve antrenmanın ertesi günü ortaya çıkan ağrılı kas spazmı ile karakterize geç oluşan kas ağrısı sendromu (DOMS) tipik örneklerdir.
  4. b) Yapısal kas yaralanmaları ise ultrason ve MR gibi yöntemler ile kas bütünlüğünün bozulduğunu gösterebildiğimiz yaralanmalardır. Bunlar kısmi yırtıklar ve tam yırtıklar olarak ikiye ayrılır. Kasın tamamen yırtılmayıp tama yakın yırtılması veya kemiğe yapıştığı tendon bölgesinden ayrışması yani kas avulsiyonu da tam kas yırtığı kapsamına girer.

Lif kopması,kas çekmesi gibi ifadeler sık kullanılmakla beraber kas yaralanmasının özelliğini tanımlamak açısından yetersiz ve bulanık tanımlardır.

Kas yaralanmalarının en sık görüldüğü spor futbol olup tüm futbol yaralanmalarının üçte biri kas yaralanması olarak karşımıza çıkmaktadır. En sık yaralanan kaslar iki eklemi birden kateden kaslar olup bunlar çoğunlukla eksentrik kasılma özelliğine sahip hızlı kasılan Tip 2 Kas lifleri içermektedir. Pratikte kas yaralanmalarının %92 gibi büyük bir kısmını şu dört kas grubunda görmekteyiz; hamstring yaralanmaları %37 ancak, adduktor kas yaralanmaları %23, kuadriseps yaralanmaları %19, kalf yani baldır kası yaralanmaları %13. Yaralanmaların %85 i ilk, yani primer yaralanma,  %16 sı ise aynı bölgede tekrar eden yaralanma olup iyileşme süreleri primer yaralanmalara göre daha uzundur.

Profesyonel sporcularda spora dönüş zamanı ve spora dönen oyuncunun sportif performansı gerek takım stratejisi yönünden gerekse maddi nedenlerle oldukça önemli bir konudur. Bu nedenlerle kas yaralanmalarında günümüzde tedavi yöntemleri sporcunun mümkün olduğu kadar erken spora dönüşünü sağlamak ancak bu arada aynı yerde tekrar yaralanma riskini de azaltacak tedbirleri almak üzerine kurulmuştur.